หน้าแรก >> งานวิจัยและพัฒนา DTI TALK
DTI TALK
ใช้โดรนอย่างไรไม่ให้ผิดกฎหมาย ตอนที่ 2

การใช้งานโดรนหลักๆ ได้แก่
  1. งานอดิเรก 
  2. เชิงพาณิชย์ เช่น การบินสำรวจหรือบินถ่ายภาพ 
  3. ภารกิจทางทหาร ที่เกี่ยวข้องกับงานด้านความมั่นคง 
  4. การวิจัยและพัฒนา
สำหรับมาตรการกำกับดูแลการใช้งานโดรนที่มีผลบังคับใช้อยู่ในแถบทวีปยุโรป ยกตัวอย่างเช่น ใน สหราชอาณาจักร กรมการบินพลเรือนหรือ Civil Aviation Authority (CAA) ได้ออกระเบียบว่าด้วยการใช้งานยานไร้คนขับในน่านฟ้าสหราชอาณาจักร เลขที่ 722 ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 5 ในปี ค.ศ.2012 ที่ได้แบ่งประเภทของโดรนออกเป็น 3 กลุ่ม ตามน้ำหนัก ดังนี้
กลุ่มที่ 1 Small Unmanned มีน้ำหนักน้อยกว่า 20 กิโลกรัม
กลุ่มที่ 2 Light UAS มีน้ำหนัก ระหว่าง 20 – 150 กิโลกรัม
กลุ่มที่ 3 UAV มีน้ำหนักเกิน 150 กิโลกรัม

สำหรับอากาศยานในกลุ่มที่ 1 สามารถทำการบินได้หากปฏิบัติตามระเบียบของ CAA ซึ่งในเบื้องต้นกำหนดให้
  • ไม่บินเข้าไปในห้วงอากาศที่มีการควบคุม โดยไม่ได้รับอนุญาต
  • มีเพดานบินไม่เกิน 400 ฟุต
  • รัศมีทำการไม่เกิน 500 เมตร หรือในระยะสายตา (Visual Line of Sight)
  • ไม่บินเหนือกลุ่มคนในระยะ 150 เมตร
  • ไม่บินเหนือบุคคล ยานพาหนะหรือสิ่งปลูกสร้าง ในระยะ 50 เมตร ยกเว้นในกรณี บินขึ้นและลงจอด
  • การใช้งานในเชิงพาณิชย์ต้องได้รับการอนุญาตจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ


ซึ่งนอกเหนือจากนี้แล้วยังมีรายละเอียดอีกมากในเรื่องใบอนุญาตของผู้ใช้งานซึ่งสถานภาพในปัจจุบันได้มีการกำหนดหน่วยงานที่ดูแลรับผิดชอบเรื่องการออกใบประกาศนียบัตรให้แก่ผู้เข้าอบรมและผ่านการทดสอบทั้งในภาคทฤษฏีและภาคอากาศ นอกจากนี้ยังมีการกำหนดให้ผู้ใช้งานโดรนมีการประกันภัยอากาศยานเพื่อคุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินและบุคคลที่สาม ตามระเบียบขอสหภาพยุโรป ข้อที่ 785/2004

สำหรับที่อากาศยานในกลุ่มที่ 2 และ 3 จะต้องมีใบสมควรเดินอากาศ (Certificate of Airworthiness) มีใบอนุญาตนักบิน และปฏิบัติตามกฎทางอากาศ (Rules of the Air) หรือได้รับการยกเว้นเป็นรายกรณีไป

ระเบียบและข้อบังคับที่กำหนดโดย CAA จะสอดคล้องกับระเบียบที่มีใช้อยู่ในหลายประเทศในเขตยุโรป เช่น เช่น ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ เยอรมนี และสวีเดน ที่ได้กำหนดเกณฑ์การใช้งานด้วยน้ำหนัก 

ระยะปฏิบัติการ และใบอนุญาตนักบินที่จะต้องสอดคล้องกับโดรนที่ใช้ ยกตัวอย่างเช่น ในประเทศสวีเดน

ตามระเบียบ TSFS 2009:88 ผู้ที่จะบินโดรนที่มีน้ำหนัก 150 กิโลกรัม ในรัศมีทำการที่เกินระยะสายตา (Beyond Line of Sight) จะต้องมีใบอนุญาตนักบินพาณิชย์เท่านั้น ทำให้ส่วนใหญ่นักบินโดรนในสวีเดนถือใบอนุญาตที่บินเครื่องโดรนที่มีขนาดไม่เกิน 7 กิโลกรัม และใช้งานในเชิงพาณิชย์ด้านการถ่ายรูปเป็นหลัก

อีกหนึ่งประเทศที่มีการใช้งานโดรนในเชิงพาณิชย์มาเป็นเวลานานคือประเทศญี่ปุ่น ซึ่งนำโดรนมาใช้ทางการเกษตรเพื่อพ่นยากำจัดศัตรูพืช ระเบียบได้กำหนดให้การใช้งานจะต้องอยู่ในระยะสายตา นักบินจะต้องผ่านการอบรมและทดสอบจากศูนย์ฝึกที่มีอยู่มากถึง 27 แห่งทั่วประเทศ สำหรับโดรนชนิดอื่น ๆ ได้ถูกกำหนดให้ห้ามบินเข้าบริเวณพื้นที่ส่วนบุคคลก่อนได้รับอนุญาตเป็นต้น

สำหรับในอาเซียนซึ่งมีความตื่นตัวในเรื่องของการใช้โดรนไม่ต่างจากทวีปอื่นๆยกตัวอย่างเช่น ประเทศสิงคโปร์ ซึ่งหน่วยงานการบินพลเรือนหรือ Civil Aviation Authority of Singapore (CAAS) กำลังอยู่ในระหว่างการทบทวนกฎระเบียบข้อบังคับให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีในปัจจุบัน โดยเฉพาะการใช้งานโดรนในเขตหอควบคุมการบินหรือสถานที่สำคัญของทางราชการ สถานภาพในขณะนี้ห้ามโดรนบินสูงเกิน 200 ฟุต หากฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 20,000 เหรียญสิงคโปร์ หรือ จำคุกไม่เกิน 15 เดือน หรือทั้งจำและปรับ

อีกหนึ่งประเทศสมาชิกอาเซียนคือประเทศมาเลเซียที่ได้มีการออกระเบียบข้อบังคับการใช้โดรนออกโดยกรมการบินพลเรือนหรือ Department of Civil Aviation (DCA) ได้ออกเอกสาร Aeronautical Information Services ฉบับที่ 04 / 2008 ซึ่งมีใจความสำคัญคือโดรนที่มีน้ำหนักเกิน 20 กิโลกรัม จะต้องมีใบสมควรเดินอากาศ หรือ ได้รับการอนุญาตให้ขึ้นทำการบินจากกรมการบินพลเรือน ประเด็นสำคัญอีกประการคือเรื่องของใบอนุญาตนักบินที่ต้องครอบครองใบอนุญาตนักบินส่วนบุคคล (Private Pilot License) มีความรู้พื้นฐานในเรื่องของอากาศพลศาสตร์ องค์ประกอบหลักของระบบต่างๆ เช่นเดียวกับนักบินทั่วไป สำหรับโดรนที่มีน้ำหนักต่ำกว่า 20 กิโลกรัม จะได้รับการอนุญาตให้บินที่ความสูงได้ไม่เกิน 400 ฟุต ในห้วงอากาศที่กำหนดไว้ให้เท่านั้น

ในส่วนของประเทศไทยนั้น นาย สมชาย พิพุธวัฒน์ อธิบดีกรมการบินพลเรือน ได้กล่าวกับสื่อถึงแนวทางการออกมาตรการกำกับดูแลการใช้งานโดยมีเกณฑ์สำคัญ 3 ด้าน คือ
  1. สมรรถนะ จะกำหนด น้ำหนัก ขนาด รวมทั้งปริมาณเชื้อเพลิงที่บรรจุภายในโดรนต้องบินในระยะที่ไม่นานเกินกว่า 1 ชั่วโมง เพื่อป้องกันไม่ให้รบกวนจราจรทางอากาศ
  2. ภารกิจ จะไม่อนุญาตให้บุคคลทั่วไปนำโดรนที่ติดตั้งกล้องถ่ายภาพขึ้นบิน เพราะอาจเข้าข่ายละเมิดสิทธิส่วนบุคคล จะอนุญาตให้โดรนติดตั้งกล้องไปใช้งานได้ เฉพาะธุรกิจที่มีความจำเป็นในการถ่ายภาพ เช่น ธุรกิจประเภทสื่อสารมวลชน หรือธุรกิจการถ่ายทำภาพยนตร์
  3. ระดับความสูง กำหนดห้ามโดรนบินในระดับความสูงที่เกินกว่า 500 ฟุต และต่ำเกินกว่า 50 ฟุตจากระดับพื้นดิน เพื่อไม่ให้กระทบต่อการบินพาณิชย์ และห้ามบินต่ำเกินไปจนส่งกระทบต่อบ้านเรือนและประชาชนทั่วไป
รวมทั้งจะกำหนดให้โดรนที่บินจะต้องยื่นขออนุญาตกระทรวงคมนาคม ก่อนขึ้นบินทุกครั้ง หากพบว่าไม่ขออนุญาตจะถือว่ามีความผิดตามกฎหมาย โทษจำคุก 1 ปี ปรับ 4 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ที่กล่าวมาแล้วนั้นเป็นเพียงกรอบกว้างๆ ของระเบียบข้อบังคับควบคุมการใช้งานโดรนที่ได้นำเสนอเป็นตัวอย่าง ซึ่งในทางปฏิบัติแล้วยังมีประเด็นที่ต้องมีการหารือร่วมกันของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและในระดับเวทีสากล เริ่มต้นตั้งแต่ภาคการผลิตโดรน การควบคุมการจราจรทางอากาศ (Air Traffic Control) หน่วยงานกำกับดูแลภาครัฐ ครอบคลุมไปจนถึงผู้ใช้ จึงจะทำให้การใช้งานโดรนเป็นไปอย่างเต็มประสิทธิภาพและแสวงประโยชน์จากเทคโนโลยียานไร้คนขับได้อย่างสูงสุด

สถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ (องค์การมหาชน) กระทรวงกลาโหม อาคารสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม (แจ้งวัฒนะ) ชั้น 4 เลขที่ 47/433 หมู่ 3 ถนนแจ้งวัฒนะ ตำบลบ้านใหม่ อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี 11120 โทรศัพท์ : 0 2980 6688, แฟกซ์ : 0 2980 6688 ต่อ 300
Copyright © 2015 Defence Technology Institute (Public Organization). All Rights Reserved.
Visitor No. visitorvisitorvisitorvisitorvisitorvisitorvisitorvisitor sitemap